Hoe zet je koffie met een chemex?

Brew Guide

Hoe zet je koffie met een Chemex?

Koffiezetten met de Chemex is een feest voor het oog! Al drie jaar na het ontwerp, maakte de Chemex deel uit van de permanente collectie van het Museum of Modern Art (MoMA) in New York.

Direct naar Stappenplan

De Chemex

De Chemex is een filtersysteem dat bestaat uit één stuk hittebestendig glas in de vorm van een zandloper. Het bovenste deel van de zandloper is de filterdrager en het onderste deel de koffiepot. De houten kraag en het leren touwtje zorgen ervoor dat je de Chemex makkelijk kan vastpakken zonder je handen te branden.

Chemex in collectie MoMA, New York
Hoewel het ontwerp modern oogt, bestaat de Chemex al sinds 1941. De Chemex is ontworpen door de Duitse chemicus Peter Schlumbohm. De Chemex is niet enkel een goede, maar ook een heel stijlvolle uitvinding. Al drie jaar na het ontwerp, maakte de Chemex deel uit van de permanente collectie van het Museum of Modern Art (MoMA) in New York. Koffiezetten met de Chemex is een feest voor het oog!

Zetmethode Chemex en de smaak van je koffie

Chemex is een filtermethode. De smaak en structuur van filterkoffie verschilt flink van andere koffies, zoals bijvoorbeeld een espresso. Een filterkoffie geeft je een eerlijker en ‘echter’ beeld van de koffie.  Dit komt doordat de koffie veel minder gemanipuleerd wordt dan tijdens het zetten van espresso.

In vergelijking met een espresso is filterkoffie altijd dunner van structuur en binnen de groep filterkoffies geeft de Chemex zelfs de meest heldere koffie. Dit komt door de Chemex filters die je gebruikt. Deze zijn namelijk gemaakt zijn van dikker papier dan normale koffiefilters, waardoor de oliën in het filter achterblijven. De aroma’s in de koffiebonen worden juist erg goed geconserveerd bij deze zetmethode en dat proef je! De uiteindelijke koffie is helder en de smaak fris en zuiver. Nog een verschil is de hoeveelheid cafeïne in de koffie: doordat bij filterkoffie het water veel langer in contact is met de gemalen koffie, bevat ook koffie die gezet is met een Chemex meer cafeïne dan een espresso. Dit in tegenstelling tot wat men vaak denkt.

Basiskoffie met Chemex en persoonlijke voorkeuren
Het aardige van deze zetmethode is dat je zelf veel invloed hebt op de smaak van de uiteindelijke koffie. Door te spelen met de maling van de koffie en het opschenken van het water (pour over techniek), beïnvloed je de doorlooptijd en de uiteindelijke smaak. Wat je lekker vindt hangt natuurlijk samen met jouw persoonlijke voorkeuren. In onderstaande ‘How To: Chemex’ neem ik stap voor stap door hoe je een goede basiskoffie zet met de Chemex en geef ik je tips voor het lekkerste resultaat.

Ready to make coffee?

Let’s start!

Voorbereiding

  1. Gebruik Henry’s koffiebonen geschikt voor filterkoffie.
    Het is bij filterkoffie belangrijk dat je enkel werkt met verse, licht gebrande koffiebonen. De meeste bonen op de markt zijn te donker gebrand. Veel aroma’s zijn dan door het branden tenietgedaan. Daarmee zal ook de uiteindelijke koffie minder aroma’s bevatten en vlak smaken. Hetzelfde geldt voor oude koffiebonen. Verse, licht gebrande bonen geven je koffie een breed smaakpalet met zachte aroma’s. Henry’s koffiebonen voor filterkoffie zijn altijd vers en altijd licht gebrand.
  2. Kook ruim een halve liter water en neem 20 gram koffie. Maal deze medium tot iets grover. Dit is grover dan tafelzout.
    Je kan ook speciaal voor de Chemex, gemalen Henry’s koffie te bestellen. Hoewel we de koffie natuurlijk met alle liefde alvast voor je malen, adviseren we iedereen om dit zelf te doen. Gemalen koffiebonen verliezen namelijk aanzienlijk sneller aroma’s. Daarom investeer je beter in een koffiemolen, zoals bijvoorbeeld deze eenvoudige handmolen. Op die manier behouden je koffiebonen zo lang en zo goed mogelijk hun aroma’s.
  3. Leg de papieren filter in de Chemex en overgiet deze met water.
    Plooi de filter zoals beschreven op de doos van de Chemex filters en leg de papieren filter in de Chemex. Leg daarbij de dubbelgevouwen zijde van het filterpapier langs de tuit. Dit geeft de filter meer stevigheid. Je voorkomt hiermee dat de Chemex vacuümtrekt tijdens het doorlopen. Wanneer dat gebeurt loopt het water namelijk niet meer goed door en smaakt de uiteindelijke koffie niet lekker, omdat deze te lang in contact is geweest met het water.

Overgiet de filter met heet water totdat het papier verzadigd is. Hiermee vermijd je dat het dikke filterpapier koffie absorbeert en op die manier aroma’s verloren gaan. Doe de gemalen koffie in de filter en zorg dat de koffie er egaal in ligt. Zet de Chemex op een weegschaal en zet de weegschaal op 0 gram.

Bloomen

  1. Het bloomen van de koffie.
    Laat het water iets afkoelen, maar zorg dat het minimaal 90˚C is bij het opgieten. Kokend water is namelijk te heet, waardoor de koffie zou verbranden. Maak de koffie in de filter volledig vochtig met zo min mogelijk water (houd ongeveer 50 gram water aan). Doe dit door geleidelijk en in cirkelvormige bewegingen het water over de koffie te gieten. Wacht vervolgens 30 seconden. Dit is de tijd die de koffie nodig heeft om alle aroma’s en smaak af te geven. Dit proces wordt ook wel het bloomen van de koffie genoemd.

Bij de Chemex is de wijze van opgieten erg belangrijk voor de uiteindelijke smaak. Een ketel met schenktuit is daarom aan te raden; daarmee kan je het water in een kleine, consistente straal opschenken.

Het ritueel is onderdeel van het plezier: experimenteren, testen en proeven horen bij het zetproces met een Chemex.

Verder opgieten

  1. Giet het water met tussenpozen op, net zoals je deed tijdens het bloomen in stap 2.
    Giet eerst geleidelijk water over de koffie, tot de weegschaal 180 gram aantoont. Giet niet op de rand van het filterpapier. Doe je dit wel, dan zal het water de snelste weg kiezen en achter de filter weglopen, zonder dat het de koffie passeert.Laat het water wat doorsijpelen voordat je weer water bijgiet, maar voorkom dat de gemalen koffie tussen de verschillende schenkbeurten droogstaat. Je kan aanhouden dat je weer opgiet als ongeveer 80% van het water doorgelopen is. Giet vervolgens op tot 280 gram en tot slot tot de weegschaal 320 gram aantoont.

Bovenstaande proces duurt 3,5 tot maximaal 4 minuten. Wanneer het proces langer dan 4 minuten duurt is het water te lang in contact met de koffie. Wanneer dat gebeurt zal de koffie een bittere smaak krijgen. Als de looptijd te lang is, maal je de koffie de volgende keer iets grover. Is de looptijd te kort, dan maal je de koffie de volgende keer iets fijner.

Inschenken

  1. Om te veel bitters in de koffie te vermijden, laat je het laatste beetje water niet door de filter druppelen.
    Verwijder de filter en schenk de koffie in een kop, zodat de koffie kan afkoelen. Bij het proeven zal je merken dat de smaak van de koffie verandert gedurende de verschillende temperatuurfases.

Dit is het basisrecept waar vanuit wij zelf altijd beginnen bij het zetten van koffie met een Chemex. Smaakvoorkeuren zijn persoonlijk, dus voel je vrij om te experimenteren tot je tevreden bent met jouw kop koffie.

Tips voor het zetten van jouw ideale Chemex koffie
Was de koffiesmaak nog niet helemaal naar je zin? Pas dan de doorlooptijd aan. Dit doe je door te spelen met een aantal factoren, zoals de maalgraad van de bonen, de hoeveelheid water, het aantal keren dat je water opgiet, of de temperatuur van het water. Experimenteren, testen en proeven horen bij het zetproces met een Chemex. Het ritueel is onderdeel van het plezier en het is een genot als je de juiste verhoudingen gevonden hebt. Dit maakt de Chemex tot één van onze favoriete zetmethoden.